1. Inleiding
Tegellijm op cementbasis is de meest gebruikte droge mortel in de bouw. Het bestaat uit cement als hoofdbindmiddel, gecombineerd met toeslagstoffen, watervasthoudende middelen, latexpoeders en andere additieven. Deze lijm wordt voor gebruik gemengd met water en biedt een superieure hechtsterkte in vergelijking met gewone cementmortel. Het heeft uitstekende antislipeigenschappen en is bestand tegen water, hitte en vorst-dooicycli. Tegellijm wordt veel gebruikt voor het plaatsen van wand- en vloertegels, zowel binnen als buiten, in ruimtes zoals keukens, badkamers en vloeren. Bij het beoordelen van de prestaties van tegellijm zijn de verwerkbaarheid, antislip, mechanische sterkte en open tijd belangrijke factoren.
2. Impact van cellulose-ether op tegellijm
2.1 Invloed op reologie en verwerkbaarheid
Cellulose-ethers, zoals HPMC (hydroxypropylmethylcellulose), hebben een aanzienlijke invloed op de reologische eigenschappen van tegellijm. Ze beïnvloeden factoren zoals verwerkbaarheid, slipweerstand en consistentie van de lijm.
2.2 Invloed op de open tijd
In tegellijm zijn zowel rubberpoeder als cellulose-ether aanwezig in de mortel. Terwijl rubberpoeder zich bindt met cementhydratatieproducten, beïnvloedt cellulose-ether de viscositeit en uithardingstijd. Wanneer water uit de mortel verdampt, vormt cellulose-ether binnen 5 minuten een oppervlaktefilm, die verdere verdamping vertraagt. Een te dunne film houdt water niet effectief vast, waardoor de kleefkracht afneemt. Aan de andere kant kan een dikke film het aanbrengen van tegels bemoeilijken.
Het type cellulose-ether (HPMC, HEMC, MC) en de mate van substitutie hebben directe invloed op de filmvorming en daarmee op de open tijd van de tegellijm.
3. Impact op hechtsterkte
3.1 Vertraging van cementhydratatie
Cellulose-ether vertraagt de hydratatie van cement, voornamelijk door adsorberen aan hydratatieproducten zoals CSH en calciumhydroxide. Dit effect verhoogt de viscositeit van de mortel en vermindert de ionenactiviteit in de oplossing, waardoor de hydratatie verder wordt vertraagd. Studies hebben echter aangetoond dat de viscositeit van cellulose-ether weinig invloed heeft op de hydratatiekinetiek.
3.2 Invloed van de substitutiegraad
De mate van substitutie in cellulose-ether heeft een aanzienlijke invloed op de mechanische sterkte van tegellijm. Met name gemodificeerd HPMC verbetert de waterretentie, wat zorgt voor een goede hydratatie en hechting. Onderzoek suggereert dat het type en de combinatie van substituentgroepen in cellulose-ether belangrijker zijn dan de viscositeit bij het reguleren van de hydratatie van cement.
4. Conclusie
Om hoogwaardige tegellijm te verkrijgen, moeten zowel de reologische eigenschappen als het mechanische gedrag van cellulose-ethers in overweging worden genomen. De substitutiegraad en de samenstelling van de cellulose-ether zijn cruciaal voor een goede verwerkbaarheid, open tijd en sterkte van de lijm.